CBS Project

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Το CANCER blood-scan (CBS) είναι ένα ερευνητικό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» (EΠAνEK) με Επιστημονική Υπεύθυνο την Καθ. Ε. Λιανίδου, Καθηγήτρια Αναλυτικής Χημείας - Κλινικής Χημείας, στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν, η Αν. Καθ. Α. Ψυρρή, Αττικόν Νοσοκομείο, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ο Καθ. Χ. Παπαδημητρίου, Αρεταίειο Νοσ. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ο Καθ. Α. Στρατηγός, Νοσοκομείο Συγγρός,  Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ο Καθ. Σ. Κακολύρης, Ιατρική Σχολή, ΔΠΘ, και η Εταιρεία ΦΑΡΜΑΣΣΙΣΤ. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου φτάνει το ποσό των 893.058 ευρώ και η διάρκειά του είναι τρία έτη.

Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη και η κλινική επικύρωση καινοτόμων μεθοδολογιών ανίχνευσης βιοδεικτών καρκίνου μέσω της υγρής βιοψίας. Ένας βασικός στόχος του έργου CANCER blood-scan είναι να μεταφράσει τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας σε νέα προϊόντα που διατίθενται στο εμπόριο, οδηγώντας την εφαρμογή εξατομικευμένης θεραπείας με βάση την υγρή βιοψία στην κλινική ρουτίνα. Για την επίτευξη του στόχου, η ερευνητική ομάδα συγκεντρώνει εμπειρογνώμονες από την ακαδημαϊκή κοινότητα, την κλινική έρευνα και την εταιρεία, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη και εμπορευματοποίηση in-vitro διαγνωστικών προϊόντων / κιτ, με στόχο την καθιέρωση της υγρής βιοψίας στην κλινική πρακτική.

ACTC 2021

5th Advances in Circulating Tumor Cells, 22-25 Σεπτεμβρίου 2021, Καλαμάτα, Ελλάδα

Analysis of Circulating Tumor Cells Lab (ACTC)

To Εργαστήριο Ανάλυσης Κυκλοφορούντων Καρκινικών κυττάρων (ACTC Lab) βρίσκεται στο Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του Τμήματος Χημείας στη Σχολή Θετικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, στην Πανεπιστημιούπολη. Το Εργαστήριο είναι στελεχωμένο με εξαιρετικά έμπειρο επιστημονικό προσωπικό στον τομέα της υγρής βιοψίας. Συγκεκριμένα στο Εργαστήριο σήμερα απασχολούνται συνολικά 8 άτομα, ως ερευνητές, συνεργαζόμενοι ερευνητές, και υποψήφιοι διδάκτορες. Συνολικά έχουν εκπονηθεί στο εργαστήριό μας 41 εργασίες ειδίκευσης (Master) και 11 διδακτορικές διατριβές, οι περισσότερες σε θέματα σχετικά με την υγρή βιοψία.

Το ACTC Lab έχει καθιερωθεί διεθνώς στον τομέα της υγρής βιοψίας, μέσω των πολλών σχετικών δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά και την εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων. Η συμβολή στο χώρο της Υγρής Βιοψίας επισφραγίζεται με την επιτυχή διοργάνωση πέντε επιστημονικών συνεδρίων, όπου συμμετείχαν ερευνητές από καταξιωμένες ερευνητικές ομάδες, συγκεκριμένα των: 1) "7th International Symposium on Minimal Residual Disease", Σεπτέμβριος 2009, Αθήνα, Ελλάδα, 2) "Advances in Circulating Tumor Cells: From Basic Research to Clinical Practice", Οκτώβριος 2012, Αθήνα, Ελλάδα (www.actc2012.org), 3) "Advances in Circulating Tumor Cells: From Basic Research to Clinical Practice", Οκτώβριος 2014, Κρήτη, Ελλάδα (www.actc2014.org), 4) "Advances in Circulating Tumor Cells: From Basic Research to Clinical Practice”, Οκτώβριος 2017, Ρόδος, Ελλάδα (www.actc2017.org) και 5) "4th ACTC, Advances in Circulating Tumor Cells, Liquid Biopsy: Latest Advances and Future Challenges", Οκτώβριος 2019, Κέρκυρα, Ελλάδα (https://actc2019.org).

Η Υγρή Βιοψία (liquid biopsy) συνιστά ένα σύνολο μοριακών αναλύσεων που πραγματοποιούνται στο περιφερικό αίμα ασθενών με καρκίνο, με σκοπό τη διάγνωση της νεοπλασματικής νόσου, την πρόγνωση, καθώς και την πρόβλεψη ανταπόκρισης στη θεραπεία ή της ανάπτυξης αντίστασης σε κάποιο θεραπευτικό σχήμα. Πρόκειται για μη-επεμβατικές μεθόδους άντλησης πληροφοριών σχετικά με τη διάγνωση και την εξέλιξη της νόσου, με δυνατότητες εφαρμογής στην καθημερινή κλινική πράξη. Η ανίχνευση και ο μοριακός χαρακτηρισμός κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (circulating tumor cells, CTCs) στο αίμα ασθενών με καρκίνο, καθώς και η ανίχνευση κυκλοφορούντος καρκινικού DNA (circulating tumor DNA, ctDNA), κυκλοφορούντων miRNAs (circulating miRNAs) και εξωσωμάτων (exosomes), αποτελούν κύριες εφαρμογές του πεδίου της υγρής βιοψίας.

Ερευνητική δραστηριότητα

Το ACTC lab λειτουργεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών εστιάζοντας στην ανάπτυξη, αναλυτική και κλινική αξιολόγηση πρωτοπόρων και καινοτόμων μεθοδολογιών, στο πλαίσιο της υγρής βιοψίας. Η έρευνά μας στο εργαστήριο εστιάζεται κυρίως στην ανάπτυξη, αξιολόγηση και κλινική εφαρμογή πρωτοπόρων μοριακών δοκιμασιών για την ανίχνευση, ποσοτικό προσδιορισμό και μοριακό χαρακτηρισμό των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (CTCs), κυκλοφορούντος DNA στο πλάσμα (ctDNA) και την κλινική αξιολόγησή τους για την πρόγνωση και πρόβλεψη στην ανταπόκριση σε συγκεκριμένες στοχευμένες θεραπείες στον καρκίνο μαστού, προστάτη, μη-μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, κεφαλής και τραχήλου, ωοθηκών κ.ά.

Συγκεκριμένα, έχουμε δημοσιεύσει ερευνητικές εργασίες στους ακόλουθους τομείς :

α) ανάπτυξη συνοδών διαγνωστικών εξετάσεων στον τομέα της υγρής βιοψίας

β) ανάπτυξη και κλινική αξιολόγηση μεθόδων απλής και πολλαπλής RT-qPCR για την ανίχνευση, ποσοτικό προσδιορισμό και μοριακό χαρακτηρισμό των CTCs

γ) ανάπτυξη μεθόδων υγρών μικροσυστοιχιών (liquid bead arrays) που βασίζονται σε πολλαπλή RT-PCR για την ανίχνευση και μοριακό χαρακτηρισμό των CTCs (Luminex system)

δ) μελέτη επιγενετικών τροποποιήσεων σε CTCs και ctDNA στο αίμα ασθενών με διάφορους τύπους καρκίνου: μαστού, πνεύμονα, παχέος εντέρου, ωοθηκών, προστάτη, κ.ά.

ε) ανάπτυξη υπερευαίσθητων μεθόδων για την ανίχνευση σπάνιων μεταλλάξεων σε CTCs και ctDNA ασθενών με καρκίνο μαστού

στ) αξιολόγηση των circulating miRNAs ως βιοδεικτών σε διάφορους τύπους καρκίνου.

Μετά την άκρως επιτυχημένη διεξαγωγή των συνεδρίων ISMRC 2009, ACTC 2012 και ACTC 2014, με ιδιαίτερη χαρά σάς ανακοινώνουμε πως το ACTC 2017 διεξήχθη στη Ρόδο, 4 - 7 Οκτωβρίου (http://www.actc2017.org/).